İyi Huylu Meme Kitleleri: Fibroadenom, Kist ve Kanser Dışı Nedenler

İyi huylu meme kitlesi nedir?

İyi huylu meme kitlesi, memede kanser olmayan ve vücudun başka bölgelerine yayılamayan bir büyüme veya şişliktir.

İyi huylu kitleler, özellikle 40 yaş altındaki kadınlarda, meme kanserinden çok daha sık görülür. Genellikle meme dokusunun yaşam boyunca — ergenlik, adet döngüsü, gebelik, emzirme ve menopoz sırasında — hormonlara verdiği yanıt nedeniyle gelişir. En sık görülen tipler şunlardır:

• Fibroadenomlar — düzgün yüzeyli, lastik kıvamında, hareketli kitleler; en sık genç kadınlarda görülür.
• Meme kistleri — sıvı dolu keseler; en sık yaklaşık 35 yaş ile menopoz arasında görülür.
• Fibrokistik değişiklikler — döngüye göre değişen genel bir yumruluk ve hassasiyet.
• Yağ nekrozu — bir yaralanma, ameliyat veya radyoterapiden sonra oluşan sert, skar benzeri doku.
• Lipomlar — yağ dokusundan oluşan, yumuşak ve yavaş büyüyen kitleler.
• İntraduktal papillomlar — süt kanalının içinde küçük büyümeler; sıklıkla meme başı akıntısına yol açar.

İyi huylu bir kitleyi kanserli olandan elle güvenilir şekilde ayırt edemezsiniz; bu yüzden yeni bir kitle her zaman tıbbi kontrol gerektirir. Hangi değişikliklerin daha endişe verici olduğunu öğrenmek isterseniz meme kanseri belirtileri sayfamıza bakın.

Memedeki kitlelerin çoğu kanser değildir, ancak her yeni kitle kontrol edilmelidir.

Fibroadenom nedir?

Fibroadenom, bez ve bağ dokusundan oluşan, sık görülen, kanser olmayan bir kitledir; genellikle düzgün yüzeyli, sert veya lastik kıvamında hissedilir ve deri altında kolayca hareket eder.

Fibroadenomlar en sık kabaca 15 ile 35 yaş arasındaki kadınlarda bulunur, ancak her yaşta görülebilir. Parmakların altından kaydıkları için bazen “meme faresi” olarak adlandırılırlar. Çoğu ağrısızdır ve 1 ile 3 cm arasındadır.

Fibroadenomlar zamanla nasıl değişir?

Birçok fibroadenom aynı boyutta kalır, bazıları ise çoğu zaman menopozdan sonra küçülür veya kaybolur. Az bir kısmı, özellikle gebelikte veya ergenlerde büyür. Yaklaşık 5 cm'den büyük fibroadenomlara dev fibroadenom, ergenlerde hızlı büyüyenlere juvenil fibroadenom denir.

Fibroadenomlar tedavi gerektirir mi?

Genellikle hayır. Bir fibroadenom görüntülemeyle ve gerektiğinde kalın iğne biyopsisiyle doğrulandıktan sonra çoğu zaman olduğu gibi bırakılabilir. Büyükse, büyüyorsa, rahatsızlık veriyorsa veya kaygıya yol açıyorsa ya da biyopsi sonucu tam net değilse çıkarılması düşünülebilir. Kompleks fibroadenom (kistler veya kalsiyum birikintileri gibi başka iyi huylu değişiklikler içeren) yine iyi huyludur, ancak uzun vadede meme kanseri riskinde hafif bir artışla ilişkilidir.

Meme kistleri nedir?

Meme kistleri meme dokusu içindeki sıvı dolu keselerdir; çok yaygındır, neredeyse her zaman iyi huyludur ve çoğu zaman düzgün, sert bir üzüm tanesi veya yumuşak bir balon gibi hissedilir.

Kistler en sık yaklaşık 35 yaş ile menopoz arasında ve hormon replasman tedavisi (HRT) alan kadınlarda görülür. Hızla ortaya çıkabilir, hassas olabilir, çoğu zaman adet döngüsüyle değişir ve bir veya iki memede görülebilir. Bazı kadınlarda yıllar içinde birkaç kist gelişir.

Bir kitlenin basit kist olup olmadığını göstermek için genellikle ultrason yeterlidir. Belirti vermeyen basit bir kist tedavi gerektirmez. Büyük veya ağrılıysa doktor ince bir iğneyle boşaltabilir (ince iğne aspirasyonu); bu genellikle kistin hemen kaybolmasını sağlar.

Şu durumlarda genellikle ek testler önerilir:

• Boşaltılan sıvı kanlıdır.
• Kist boşaltıldıktan sonra hâlâ bir kitle hissediliyor.
• Kist aynı yerde tekrar tekrar oluşuyor.
• Ultrason, içinde katı alanlar bulunan kompleks bir kist gösteriyor.

Fibrokistik meme değişiklikleri nedir?

Fibrokistik meme değişiklikleri, meme dokusunda memelerin yumrulu, ip gibi veya hassas hissedilmesine yol açan normal bir varyasyondur; genellikle adetten önceki günlerde daha belirgindir.

Terim, fibröz (daha yoğun) doku ile küçük kistlerin birlikteliğini tanımlar. Eskiden “fibrokistik meme hastalığı” denirdi; ancak doktorlar artık bunu bir hastalık olarak görmüyor: ergenlik ile menopoz arasında bir dönemde kadınların büyük bir kısmını etkiler.

Tipik özellikler:

• Genel bir yumruluk, çoğu zaman her iki memenin üst dış kısmında.
• Adetten önce artan ve sonrasında hafifleyen hassasiyet veya sızı.
• Gelip giden veya boyutu değişen kitleler.

Fibrokistik değişiklikler kansere dönüşmez. Pratikteki zorluk, yumrulu memelerde yeni değişikliklerin fark edilmesinin daha zor olmasıdır; bu yüzden sizin için neyin normal olduğunu öğrenmek yardımcı olur. Diğerlerinden belirgin şekilde ayrılan, bir sonraki adetten sonra da süren veya yalnızca tek memede olan bir kitle kontrol ettirilmelidir. Asıl sorun hassasiyetse, meme ağrısı sayfamız evde bakımı ve tedaviyi açıklıyor.

Yağ nekrozu, lipom ve intraduktal papillom nedir?

Yağ nekrozu, lipom ve intraduktal papillom, meme kitlelerinin veya belirtilerinin daha az görülen iyi huylu nedenleridir; hiçbiri kanser değildir.

Yağ nekrozu

Yağ nekrozu, memenin yağ dokusu hasar gördüğünde ve yerini sert skar dokusu aldığında oluşur. Bir darbe veya emniyet kemeri yaralanmasından, meme ameliyatından (küçültme, dikleştirme ve rekonstrüksiyon dahil), yağ enjeksiyonundan veya radyoterapiden sonra gelişebilir. Sert ve düzensiz hissedilebilir, bazen deriyi içe çeker; bu yüzden muayenede veya mamografide kansere benzeyebilir. Görüntüleme ve bazen biyopsi tanıyı doğrular. Birçok bölge aylar içinde yumuşar; rahatsız edici olanlar alınabilir.

Lipom

Lipom, deri altında yağ hücrelerinden oluşan yumuşak, ağrısız ve yavaş büyüyen bir kitledir. Genellikle hamur kıvamında hissedilir ve kolayca hareket eder. Yalnızca büyükse, rahatsız ediyorsa veya görüntülemede belirsizse tedavi gerekir. Koltuk altındaki yumuşak bir şişlik fazladan meme dokusu da olabilir; bkz. aksesuar meme dokusu.

İntraduktal papillom

İntraduktal papillom, süt kanalının içinde, genellikle meme başına yakın, küçük, siğil benzeri bir büyümedir. En sık tek bir kanaldan berrak veya kanlı meme başı akıntısına, bazen de meme başının arkasında küçük bir kitleye yol açar. İyi huyludur, ancak içinde veya yanında nadiren anormal hücrelerden oluşan bir alan bulunabileceği için genellikle çıkarılır veya kapsamlı şekilde örneklenir.

Fillodes tümör nedir?

Filloides tümör, memenin bağ dokusundan gelişen nadir bir meme kitlesidir; çoğu iyi huyludur, bir kısmı sınırda (borderline) ve küçük bir bölümü kötü huyludur.

Fillodes tümörler görüntülemede çoğu zaman fibroadenoma benzer, ancak daha hızlı büyüme eğilimindedir ve en sık 40'lı yaşlardaki kadınlarda görülür. Kalın iğne biyopsisi tanıyı düşündürebilir; ancak kesin sınıflandırma (iyi huylu, sınırda veya kötü huylu) kitlenin tamamı çıkarıldıktan sonra patolog tarafından yapılır.

Tedavi, çevresinde bir normal doku sınırıyla birlikte cerrahi olarak çıkarmaktır, çünkü fillodes tümörler çok dar çıkarılırsa aynı yerde tekrarlayabilir. İyi huylu fillodes tümörler yayılmaz ve takip genellikle muayene ve ultrasonla yapılır. Büyük bir kitlenin çıkarılması gerekiyorsa meme cerrahı ameliyatı meme şeklini koruyacak şekilde planlayabilir; onkoplastik teknikler burada yardımcı olur.

Memedeki kitleler nasıl teşhis edilir?

Meme kitlelerine “üçlü değerlendirme” ile tanı konur: klinik muayene, meme görüntülemesi (ultrason ve/veya mamografi) ve gerekirse iğne biyopsisi.

1. Klinik muayene — doktor belirtilerinizi, adet döngünüzü, kullandığınız ilaçları ve aile öykünüzü sorar; her iki memeyi ve koltuk altlarını muayene eder.
2. Görüntüleme — genç meme dokusu yoğun olduğu için yaklaşık 40 yaşın altında ilk test genellikle ultrasondur; yaklaşık 40 yaşından itibaren genellikle mamografi eklenir. MR yalnızca seçilmiş durumlarda kullanılır.
3. Biyopsi — lokal anestezi altında ultrason eşliğinde yapılan kalın iğne (tru-cut) biyopsisiyle patolog için küçük doku örnekleri alınır. Kistleri boşaltmak için ince iğne aspirasyonu kullanılır.

Sonuçlar birlikte değerlendirilir. Bir kitleye ancak üç bölümün tamamı uyumlu olduğunda güvenle iyi huylu denir. Uyumlu değilse ek örnekleme veya çıkarma önerilir.

Almanya, Bulgaristan ve Birleşik Krallık'ta nereden başlamalı

• Almanya: genellikle ilk adım Frauenarzt'ınızdır (kadın doğum uzmanı); sizi muayene eder, çoğu zaman meme ultrasonu yapar veya mamografiye, biyopsi gerekirse de sertifikalı bir Brustzentrum'a (meme merkezi) yönlendirir. 50–75 yaş arası kadınlar iki yılda bir ulusal Mammographie-Screening (Almanya mamografi taraması) programına davet edilir.
• Bulgaristan: genellikle aile hekiminizle (общопрактикуващ лекар) başlarsınız; o da sizi ultrason, mamografi ve biyopsi için bir meme uzmanına (мамолог) yönlendirebilir.
• Birleşik Krallık: aile hekiminiz (GP) sizi bir meme kliniğine yönlendirebilir; orada üçlü değerlendirme çoğu zaman tek ziyarette yapılır.

Her testle ilgili ayrıntılar meme kanseri teşhisi sayfamızda. İmplantınız varsa önceden radyoloji teknisyenine söyleyin; bkz. meme implantı ile mamografi.

İyi huylu bir meme kitlesi ne zaman çıkarılmalı?

İyi huylu bir meme kitlesinin alınması genellikle yalnızca büyükse veya büyüyorsa, ağrı ya da gözle görülür değişikliğe yol açıyorsa, biyopsi sonucu belirsizse veya siz alınmasını güçlü bir şekilde istiyorsanız gerekir.

Meme ekibinin alınmasını önermesinin sık nedenleri şunlardır:

• Yaklaşık 3 cm'den büyük ya da takip görüntülemelerinde büyüyen bir fibroadenom.
• Filloides tümör şüphesi.
• Biyopside intraduktal papillom veya atipik hücrelerden oluşan bir alan.
• Ağrılı olan veya memenin şeklini değiştiren bir kitle.
• İyi huylu sonuç açıklandıktan sonra da süren endişe.

Cerrahlar kesileri, örneğin areola kenarı veya meme altı katlantısı gibi iz bırakmadan iyileşecekleri yerlere yerleştirmeye çalışır. İzlerin çoğu bir yıl içinde belirgin şekilde solar; meme ameliyatı izleri sayfamız iz bakımını anlatır.

İyi huylu meme kitleleri meme kanseri riskini artırır mı?

İyi huylu meme kitlelerinin çoğu (basit kistler, basit fibroadenomlar, fibrokistik değişiklikler, lipomlar ve yağ nekrozu) meme kanseri riskinizi artırmaz veya yalnızca çok az artırır.

Doktorlar iyi huylu meme hastalıklarını patoloğun mikroskop altında gördüklerine göre üç geniş gruba ayırır:

• Proliferatif olmayan değişiklikler (basit kistler gibi): riskte anlamlı bir artış yoktur.
• Atipisiz proliferatif değişiklikler (kompleks fibroadenom, papillom, olağan duktal hiperplazi gibi): riskte küçük bir artış.
• Atipik hiperplazi (atipik duktal veya lobüler hiperplazi): riskte daha belirgin bir artış vardır; bu nedenle daha yakın takip ve bazen daha erken ya da daha sık tarama önerilir.

İyi huylu bir kitle kansere dönüşmez. Risk rakamları, meme dokusunun bütününü uzun yıllar boyunca tanımlar. Ailenizde de güçlü bir öykü varsa, bir aile öyküsü veya genetik danışmanlık servisine yönlendirilmeyi sorun; kalıtsal meme kanseri ve BRCA sayfamız bunun ne zaman önerildiğini açıklıyor.

Memedeki kitle için ne zaman acilen doktora gitmeliyim?

Memede yeni bir kitle için birkaç gün içinde, kitle sert ve sabitse, hızla büyüyorsa veya deri, meme başı ya da koltuk altı değişiklikleriyle birlikteyse acilen doktora başvurun.

Şunları fark ederseniz acil randevu isteyin:

• Sert, düzensiz veya hareket etmeyen yeni bir kitle.
• Deride çukurlaşma, büzülme, kalınlaşma veya portakal kabuğu görünümü.
• Yakın zamanda içe dönmüş bir meme başı veya meme başında döküntü.
• Sıkmadan tek meme başından gelen kanlı veya berrak akıntı.
• Koltuk altında veya köprücük kemiğinin üstünde kitle ya da şişlik.
• Daha önce iyi huylu denmiş olsa bile büyümeye devam eden bir kitle.
• Ateşle birlikte kızarıklık, ısı artışı ve şişlik; enfeksiyon olabilir. Bkz. mastit ve meme apsesi.

Memedeki herhangi bir kitle için doğru ilk adım plastik cerrah değil; aile hekiminiz, kadın doğum uzmanınız veya bir meme polikliniğidir. Dr. Fatih Kılıç bir plastik ve rekonstrüktif cerrahtır; onun rolü daha sonra, bir ameliyat memenizin şeklini değiştirdiyse veya rekonstrüksiyon ya da düzeltici meme ameliyatı düşünüyorsanız başlar.

Önce kendi ülkenizde doktora başvurmak ve İstanbul'dan alınacak görüşün ne zaman yardımcı olduğu

Almanya'da, Bulgaristan'da veya Birleşik Krallık'ta yaşıyorsanız ve memenizde bir kitle fark ederseniz, ilk adım her zaman kendi Frauenarzt'ınız (kadın doğum uzmanı), aile hekiminiz veya meme polikliniğiniz tarafından yerinde yapılacak değerlendirmedir; muayene, görüntüleme ve biyopsi orada hızla yapılabilir. İstanbul'dan alınacak bir görüş ancak daha sonra, örneğin kitle çıkarılması veya başka bir meme ameliyatı düzeltilmesini istediğiniz bir çöküntü, iz veya asimetri bıraktıysa önem kazanır. İstanbul, Sofya'dan uçakla yaklaşık 1 saat 15 dakika, Almanya'nın büyük havalimanlarından yaklaşık 3 saat uzaklıktadır. Raporlarınızı ve fotoğraflarınızı çevrimiçi paylaşarak Dr. Fatih Kılıç'tan ilk görüşü alabilirsiniz; her tedaviden sonra memleketinizdeki doktorunuz için yazılı bir özet alırsınız. Bkz. uluslararası hastalar veya bize ulaşın.

Sıkça sorulan sorular

Tıbbi içerik Dr. Fatih Kılıç, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı tarafından incelenmiştir. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz.