Mastektomi Sonrası: Kendi Hızınızda Yeniden Yapılanma

Mastektomi türleri ve neden önemli oldukları

Mastektominin türü, rekonstrüksiyonla elde edilebilecek sonucu etkiler:

• Cilt koruyucu mastektomide meme cildinin büyük bölümü korunur ve eş zamanlı rekonstrüksiyon için doğal bir zarf oluşturur.
• Meme başı koruyucu mastektomide uygun hastalarda meme başı ve areola da korunur.
• Basit (total) mastektomide meme dokusu, cilt ve meme başı çıkarılır; bu nedenle rekonstrüksiyonda hacmin yanı sıra cildin de yerine konması gerekir.
• Modifiye radikal mastektomide koltuk altındaki lenf nodları da çıkarılır; bu durum kolda şişlik gelişimini ve verici doku seçimini etkileyebilir.

Mastektominiz henüz planlanıyorsa

Mastektomiden önce bir rekonstrüktif cerrahla görüşmek, kesilerin ve derinin korunmasının meme cerrahınızla birlikte planlanmasını sağlar. Bu planlama — sonunda rekonstrüksiyonu ertelemeye karar verseniz bile — nihai sonuçta önemli bir fark yaratabilir.

Ameliyattan önce konuşulmaya değer sorular arasında radyoterapi olasılığı, geçici bir ekspanderin deriyi korumaya yardımcı olup olmayacağı ve rekonstrüksiyon zamanlamasının kemoterapiyle nasıl uyumlu hâle getirileceği yer alır.

Daha önce mastektomi olduysanız

Uluslararası hastalarımızın birçoğu bize tedaviden aylar ya da yıllar sonra ulaşır. Geç rekonstrüksiyonda göğüs derisi esneklik, iz konumu ve radyoterapinin etkileri açısından değerlendirilir. Derinin gergin veya ışınlanmış olduğu durumlarda, kendi dokunuzla rekonstrüksiyon ya da latissimus dorsi flebi ile yeni doku getirilmesi sıklıkla değerlendirilir.

Rekonstrüksiyon yaptırmamayı seçmek

Bazı kadınlar “estetik düz kapama” (aesthetic flat closure) seçer: meme kabarıklığı olmadan düzgün, pürüzsüz bir göğüs duvarı. Bu meşru bir tercihtir; ilk kapama düzensiz konturlar veya fazla deri bıraktıysa, revizyon ile sonuç iyileştirilebilir. İsteğiniz değişirse rekonstrüksiyon daha sonra da değerlendirilebilir.

Fiziksel iyileşmeden fazlası

Bir memeyi kaybetmek; beden algısını, yakınlığı ve özgüveni kişisel ve son derece anlaşılır biçimlerde etkiler. Rekonstrüksiyon, bütünlük duygusunu yeniden kazanmanın yollarından biridir; en iyi sonucu, karar baskı altında kalmadan size ait olduğunda verir. İhtiyaç duyduğunuz kadar soru sorabilir, acele etmeden düşünebilirsiniz.

Değerlendirmeniz için neler hazırlamalısınız

• Patoloji raporu ve kanser tedavinizin özeti
• Ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi tarihleri (varsa)
• Kullandığınız ilaçlar ve varsa hastalıklarınız
• Göğsün önden ve her iki yandan net fotoğrafları — bunları nasıl gizli bir şekilde çekeceğiniz konusunda size yol göstereceğiz
• Ulaşmak istediğiniz sonuç ve iyileşme ya da seyahatle ilgili kaygılarınız

Mastektomi sonrası protez mi, kendi doku mu: yöntem nasıl seçilir?

Mastektomi sonrası tek bir en iyi teknik yoktur. Seçim, kişisel bir değerlendirmenin ardından birlikte yapılır ve genellikle birkaç temel etkene bağlıdır:

• Cildin kalitesi ve miktarı — cilt koruyucu veya meme ucu koruyucu mastektomiden sonra protez veya doku genişletici uygun olabilir; cilt eksik veya gerginse çoğu zaman doku aktarımı gerekir.
• Radyoterapi — ışınlanmış cilt, kendi kan dolaşımı olan sağlıklı doku getirildiğinde genellikle daha güvenilir şekilde iyileşir.
• Kullanılabilir verici doku — alt karın, sırt, uyluklar veya kalça.
• Vücut yapısı ve diğer meme — boyut, şekil ve doğal sarkıklık, simetriyi hangi yöntemin sağlayabileceğini belirler.
• Öncelikleriniz — daha kısa bir ilk ameliyat, ikinci bir izden kaçınmak ya da sizinle birlikte doğal şekilde yaşlanan bir sonuç.

Protezle rekonstrüksiyon genellikle daha kısa bir ameliyat ve iyileşme süreci anlamına gelir, ancak yıllar içinde bakım gerektirebilir. DIEP flep gibi kendi dokunuzla rekonstrüksiyon ise daha büyük bir ameliyattır ve ilk iyileşme süresi daha uzundur; ancak birçok hastada daha yumuşak ve doğal bir meme gibi kiloyla birlikte değişen bir sonuç verir. Bazı kadınlar ikisinin birleşiminden fayda görür.

Mastektomi sonrası rekonstrüksiyonun riskleri ve nasıl azaltıldıkları

Her rekonstrüksiyonun riskleri vardır ve bunlar herhangi bir karardan önce açıkça konuşulur. Genel riskler arasında kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesinde gecikme, seroma (sıvı birikmesi), kan pıhtısı ve asimetri bulunur. Her tekniğin ayrıca kendine özgü riskleri vardır — örneğin protezlerde kapsül kontraktürü veya taşınan flebin kan akımıyla ilgili sorunlar.

Bu riskleri azaltmaya birkaç adım yardımcı olur:

• Nikotin küçük kan damarlarını daralttığı için ameliyattan yeterince önce ve sonra sigara ve nikotin ürünlerini bırakmak.
• Genel sağlığın optimize edilmesi — kan şekeri kontrolü, tansiyon ve gerektiğinde kilo.
• Özellikle radyoterapi sonrasında dokularınıza uygun yöntemin seçilmesi.
• Erken yürüme, kompresyon çorapları ve gerektiğinde kan sulandırıcı iğnelerle pıhtı önleme.
• Uçakla dönmeden önce yara kontrolleri ve dren alınması için İstanbul’da yeterince kalmak.

Bazı hastalar şekli veya simetriyi iyileştirmek için genellikle daha küçük bir ek ameliyata ihtiyaç duyar. Bu, bir şeylerin ters gittiğinin işareti değil, planlamanın bir parçasıdır.

Rekonstrüksiyon sonrası sonuçlar ve uzun vadeli takip

Rekonstrükte meme birkaç ay boyunca değişmeye devam eder. Şişlik yaklaşık üç ila altı ayda iner, izler genellikle bir yıl veya daha uzun sürede yavaş yavaş solar ve nihai şekil dokular yumuşadıktan sonra değerlendirilir.

Rekonstrüksiyon çoğu zaman aşamalar halinde tamamlanır. Ana ameliyattan sonra birçok kadın şunları tercih eder:

• Konturu iyileştirmek veya geçişleri yumuşatmak için yağ enjeksiyonu
• Diğer memeye simetri ameliyatı
• Son adım olarak meme ucu ve areola rekonstrüksiyonu

Uzun vadede kanser takibiniz, ülkenizdeki onkoloji ekibinizin önerdiği şekilde sürer. Rekonstrüksiyon genellikle nüksün saptanmasını engellemez; ancak muayene ve görüntülemelerin doğru yorumlanabilmesi için doktorlarınızın hangi tekniğin kullanıldığını bilmesi gerekir. Ameliyat raporunuzu ve protez kullanıldıysa bilgilerini (üretici, boyut ve tip) saklayın. Rekonstrüksiyonla yapılan memede his çoğu zaman azalmıştır; her yeni kitle, şişlik veya cilt değişikliği vakit kaybetmeden bildirilmelidir.

Türkiye'de mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu

Kendi ülkesinde mastektomi olmuş birçok kadın, geç rekonstrüksiyon için İstanbul'a gelir. Patoloji raporunuzu, tedavi tarihlerinizi ve güncel takip sonuçlarınızı getirin; bunlar fotoğraflarla birlikte, seyahat etmeden önce ön bir plan yapılmasını sağlar.

Sıkça sorulan sorular

Tıbbi içerik Dr. Fatih Kılıç, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı tarafından incelenmiştir. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz.