Meme Kanseri Belirtileri: İlk Bulgular ve Doktora Gitme Zamanı

Meme kanserinin erken belirtileri nelerdir?

Meme kanserinin erken belirtileri genellikle yeni bir kitle veya kalınlaşma, memenin boyutunda ya da şeklinde değişiklik, ciltte çukurlaşma, meme başı değişiklikleri veya akıntı ve koltuk altında şişliktir.

Erken meme kanseri çoğu zaman ağrıya veya kendini hasta hissetmeye yol açmaz; bu yüzden görebildiğiniz veya hissedebildiğiniz değişiklikler önemlidir. Dikkat edilmesi gereken belirtiler şunlardır:

• Memede veya koltuk altında, diğer kısımlardan farklı hissedilen bir kitle veya kalınlaşmış doku alanı.
• Bir memenin boyutunda, dış hatlarında veya şeklinde değişiklik.
• Ciltte çukurlaşma, büzülme veya içe çekilmiş bir alan.
• Kızarıklık, döküntü veya portakal kabuğuna benzeyen cilt.
• Yeni içe çekilmiş veya konumu değişmiş meme başı.
• Meme başında veya çevresinde döküntü, kabuklanma veya pullanma.
• Meme başından sıkmadan gelen sıvı veya kan.
• Koltuk altında veya köprücük kemiği çevresinde şişlik ya da kitle.
• Memenin veya koltuk altının bir bölümünde sürekli ağrı.

Birçok meme kanseri, henüz belirti vermeden tarama mamografisinde bulunur. Bu belirtilerden birinin olması kanser olduğunuz anlamına gelmez; doktora gitme zamanının geldiği anlamına gelir.

Memedeki kitlelerin çoğu kanser değildir, ancak her yeni kitle kontrol edilmelidir.

Meme kanseri kitlesi elle nasıl hissedilir?

Meme kanseri kitlesi çoğu zaman sert, ağrısız ve düzensiz şekillidir; cilt altında serbestçe hareket etmek yerine sabit hissedilebilir — ancak kanserler yumuşak, yuvarlak veya hassas da olabilir.

Kitleler çok farklı olabildiği için bir kitlenin zararsız olup olmadığını yalnızca elle yoklayarak anlayamazsınız. Fibroadenom gibi iyi huylu kitleler çoğu zaman düzgün, lastik kıvamında ve hareketlidir; kistler ise sıvı dolu sert bir üzüm gibi hissedilebilir. Yine de bazı kanserler benzer hissedilir.

Kitle, özellikle tek bir kitle yerine şeritler hâlinde büyüme eğiliminde olan lobüler meme kanserinde, belirgin bir yumru yerine bir kalınlaşma olarak da hissedilebilir.

Normal memeler, özellikle adet öncesinde doğal olarak yumrulu olabilir. Önemli olan, sizin için yeni olan, diğer memeden farklı olan veya bir sonraki adetinizden sonra geçmeyen bir değişikliktir. Şüpheniz varsa kontrol ettirin; doktor sizi muayene eder ve gerekirse görüntüleme planlar. Tetkikler hakkında meme kanseri teşhisi sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Hangi cilt ve meme başı değişiklikleri meme kanseri belirtisi olabilir?

Ciltte çukurlaşma, büzülme, kızarıklık, portakal kabuğu görünümü, yeni içe çökmüş meme başı, meme başında döküntü ve kendiliğinden gelen kanlı veya berrak meme başı akıntısı meme kanserinin belirtileri olabilir.

Cilt değişiklikleri

Cilde yakın bir kanser, destek dokuyu çekerek bir çukurlaşmaya veya düzleşmiş bir alana yol açabilir; bu çoğu zaman kollarınızı kaldırdığınızda daha belirgindir. Tıkanmış lenf damarlarının yol açtığı şişlik cildi kalın ve gözenekli hâle getirebilir; bu değişikliğe peau d’orange (portakal kabuğu görünümü) denir.

Meme başı değişiklikleri

Her zaman içe dönük olan bir meme başı genellikle normaldir. Yakın zamanda içe çekilen, düzleşen veya yön değiştiren bir meme başı kontrol ettirilmelidir. Meme başında basit tedaviye yanıt vermeyen, geçmeyen kırmızı, pullu veya kabuklu bir döküntü, çoğu zaman altta yatan bir meme kanseriyle ilişkili olan meme başının Paget hastalığının belirtisi olabilir.

Meme başı akıntısı

Meme başı akıntısı yaygındır ve özellikle her iki meme başından ve yalnızca sıkınca geliyorsa genellikle iyi huyludur. Kanlı veya berrak olduğunda, tek bir meme başından ve tek bir kanaldan geldiğinde ve sıkmadan kendiliğinden ortaya çıktığında daha endişe vericidir. Bu tür bir akıntı mutlaka araştırılmalıdır.

Meme kanseri koltuk altında şişliğe veya memede ağrıya neden olur mu?

Evet — koltuk altında kitle veya şişlik, meme kanserinin lenf nodlarına ulaştığının bir belirtisi olabilir; tek başına meme ağrısı ise yalnızca nadiren kanserden kaynaklanır.

Koltuk altındaki (aksilladaki) lenf nodları genellikle meme kanserinin ilk yayıldığı yerdir. Bazen büyümüş bir nod, memede bir kitle hissedilmeden bile kişinin fark ettiği ilk şey olur. Lenf nodları enfeksiyonlar, yakın zamanda yapılan bir aşı veya tıraşa bağlı cilt tahrişi gibi pek çok zararsız nedenle de şişer; bu tür şişlik genellikle iki üç hafta içinde geçer. Büyük kalan, sert hissedilen veya büyümeye devam eden bir nod kontrol ettirilmelidir.

Meme ağrısı (mastalji) çok yaygındır ve genellikle hormonal döngüyle, her iki memeyle ve adet öncesi ağırlık hissiyle ilişkilidir. Tek başına ağrı, meme kanserinin seyrek bir belirtisidir. Ancak yeni başlayan, belirli tek bir noktada olan, döngünüzü izlemeyen veya birkaç haftadan uzun süren ağrı için doktora danışılmalıdır.

İnflamatuvar meme kanserinin belirtileri nelerdir?

İnflamatuvar meme kanseri genellikle memenin hızla kızarması, şişmesi, ısınması ve ağırlaşmasıyla kendini gösterir; çoğu zaman portakal kabuğu görünümünde cilt vardır ve sıklıkla belirgin bir kitle yoktur.

İnflamatuvar meme kanseri nadirdir — meme kanserlerinin yaklaşık 100'de 1 ila 5'i — ancak hızlı büyüme eğiliminde olduğu için tanınması önemlidir. Tipik özellikleri şunlardır:

• Memenin üçte birini veya daha fazlasını kaplayan kızarıklık ya da renk değişikliği.
• Şişlik, ısı artışı ve ağırlık ya da dolgunluk hissi.
• Portakal kabuğu gibi kalınlaşmış, çukurcuklu cilt.
• Düzleşen veya içe çekilen meme başı.
• Aylar yerine günler veya birkaç hafta içinde gelişen değişiklikler.
• Koltuk altında veya köprücük kemiğinin üstünde şişmiş lenf nodları.

Bu belirtiler bir meme enfeksiyonu olan mastite çok benzeyebilir. Önemli bir fark, mastitin genellikle emzirmeyle ilişkili olması, çoğu zaman ateşle birlikte seyretmesi ve antibiyotikle birkaç gün içinde düzelmesidir. Bir antibiyotik kürüyle belirgin şekilde geçmeyen kızarıklık ve şişlik, görüntüleme ve biyopsi için hızla yönlendirilmelidir.

Erkeklerde meme kanserinin belirtileri nelerdir?

Erkeklerde meme kanserinin en sık belirtisi, meme başının hemen arkasında veya yakınında ağrısız, sert bir kitledir.

Erkeklerde az miktarda meme dokusu bulunduğundan, nadir de olsa meme kanseri görülebilir. Diğer belirtiler arasında içe dönen meme başı, meme başı akıntısı (kanlı olabilir), meme başında yara veya döküntü, ciltte çukurlaşma ve koltuk altında şişlik bulunur.

Erkeklerde memede şişliğin en sık nedeni jinekomastidir: meme dokusunun iyi huylu, çoğu zaman hassas, lastik kıvamında büyümesi; sıklıkla iki taraflıdır ve hormonlar, kilo veya ilaçlarla ilişkilidir. Meme kanseri ise genellikle tek taraflı, sert ve merkezden kaymış bir kitledir.

Erkekler meme kanserini beklemedikleri için doktora gitmeyi çoğu zaman geciktirir. Güçlü aile öyküsü olan veya kalıtsal BRCA2 değişikliği taşıyan erkeklerin riski daha yüksektir ve özellikle dikkatli olmalıdır; bkz. kalıtsal meme kanseri ve BRCA.

Memede kitleye veya değişikliklere başka neler yol açabilir?

Memedeki kitlelerin ve değişikliklerin çoğu kistler, fibroadenomlar, normal hormonal düzensizlik (yumruluk) veya enfeksiyon gibi iyi huylu (kanser olmayan) durumlardan kaynaklanır.

Bu nedenler yaygın olsa da yalnızca elle yoklayarak kanserden güvenilir biçimde ayırt edilemezler. Olağan yaklaşım muayene, ultrason ve/veya mamografi ve gerekirse iğne biyopsisidir. İyi huylu bir tanı çoğu zaman büyük bir rahatlama getirir ve birçok iyi huylu kitle tedavi gerektirmez.

Memelerimi kanser belirtileri açısından nasıl kontrol ederim?

Memelerinizi kontrol etmek, normalde nasıl göründüklerini ve hissettirdiklerini tanımak, ardından herhangi bir değişiklik için düzenli olarak bakmak ve yoklamak demektir — tek bir “doğru” teknik yoktur.

Birçok sağlık kuruluşu artık katı bir aylık kendi kendine muayene yerine memelerinizi tanımaktan (meme farkındalığı) söz ediyor. Basit bir rutin:

1. Bir zaman seçin. Adet görüyorsanız, memelerin en az hassas olduğu dönem olan adetin bitiminden birkaç gün sonrası en uygunudur. Menopozdan sonra her ay aynı tarihi seçin.
2. Aynaya bakın. Kollarınız iki yanınızdayken, sonra başınızın üzerine kaldırılmışken, sonra elleriniz kalçanıza bastırılmışken boyut, şekil, dış hat, cilt veya meme başlarında değişiklik olup olmadığına bakın.
3. Uzanarak elleyin. Orta üç parmağınızın düz iç yüzüyle tüm memeyi küçük daireler çizerek önce hafifçe, sonra daha sıkı bastırarak yoklayın.
4. Tüm bölgeyi kapsayın. Memeyi, köprücük kemiğine kadar olan alanı, koltuk altını ve sütyen çizgisine kadar olan bölgeyi aşağı-yukarı ya da dairesel hareketlerle tarayın.
5. Meme başlarını kontrol edin. Döküntü, kabuklanma, içe çekilme veya kendiliğinden gelen akıntı olup olmadığına bakın.
6. Ayaktayken veya duşta elleyin. Sabunlu cilt değişiklikleri hissetmeyi kolaylaştırabilir.
7. Değişiklik fark ederseniz harekete geçin. Yeni ya da farklı bir şey fark ederseniz geçip geçmeyeceğini beklemek yerine doktorunuzdan randevu alın.

Neyin normal olduğunu bilmek yardımcı olur. Memelerden biri çoğu zaman diğerinden biraz büyüktür, memenin alt kıvrımı boyunca sert bir doku çıkıntısı sık görülür ve memeler menopozdan sonra genellikle yumuşar ve yoğunluğu azalır. Gebelik, emzirme, kilo değişimi ve bazı ilaçlar da memelerin ele gelişini değiştirebilir. Amaç uzman bir muayeneci olmak değil, sizin için yeni olanı fark etmektir.

Kendi kendine kontrol, elle hissedilemeyecek kadar küçük kanserleri bulabilen tarama mamografilerinin yerini tutmaz.

Hangi meme kanseri tarama programları var?

Meme kanseri taraması, belirtisi olmayan kadınlarda kanseri erken bulmak için düzenli mamografi kullanır; çoğu ülke kadınları yaklaşık 50 yaşından itibaren iki ila üç yılda bir davet eder.

Tarama programları, yaş aralığı ve kadınların ne sıklıkla davet edildiği açısından ülkeden ülkeye farklılık gösterir. Bazı örnekler:

• Birleşik Krallık (NHS England) — 50 yaşından 71. yaş gününe kadar olan kadınlar 3 yılda bir davet edilir; 71 yaş üstü kadınlar da tarama talep edebilir.
• Almanya — Mammographie-Screening-Programm, 50–75 yaş arası kadınları 2 yılda bir taramaya davet eder.
• Diğer Avrupa ülkeleri — çoğu, genellikle 45 veya 50 yaşından yaklaşık 69 veya 74 yaşına kadar 2 yılda bir tarama sunar.

Genel öneri, kendi ulusal programınızı izlemeniz ve davetlere katılmanızdır. Riski daha yüksek olan kadınlara — örneğin güçlü aile öyküsü, BRCA gen değişikliği veya geçmişte göğse radyoterapi alanlara — daha genç yaşta, bazen yıllık MR ile tarama önerilebilir.

Tarama kusursuz değildir. Zaman zaman bir kanseri gözden kaçırabilir (özellikle yoğun memelerde), sonradan normal çıkan ek tetkiklere yol açabilir ve hiçbir zaman zarar vermeyecek bazı yavaş büyüyen kanserleri saptayabilir. Tarama sonuçlarınız normal olsa bile, randevular arasında ortaya çıkan her yeni belirti için doktora başvurun.

Memedeki belirtiler için ne zaman doktora gitmeliyim?

Memede yeni bir kitle, koltuk altında şişlik, cilt veya meme başında değişiklik ya da açıklanamayan akıntı için vakit kaybetmeden — ideal olarak haftalar değil günler içinde — doktorunuza başvurun.

Şunları fark ederseniz acil randevu alın:

• Özellikle 30 yaşın üzerindeyseniz memede veya koltuk altında kitle.
• Memede hızla gelişen kızarıklık, şişlik ve ısı artışı; özellikle antibiyotikle düzelmiyorsa.
• Sıkmadan tek meme başından gelen kanlı veya berrak akıntı.
• Ciltte çukurlaşma, büzülme veya portakal kabuğu görünümü.
• Yeni içe çekilmiş bir meme başı veya iyileşmeyen meme başı döküntüsü.
• Daha önce meme kanseri geçirdiyseniz memedeki her türlü değişiklik.

Birleşik Krallık'ta aile hekimi (GP) sizi çoğu zaman acil sevk yoluyla uzman bir meme kliniğine yönlendirebilir; diğer birçok ülkede doğrudan bir kadın doğum uzmanına veya meme uzmanına başvurabilirsiniz. Neyi ne zaman fark ettiğinizi not edin ve aile öykünüzden söz edin.

Kaygılanmanız çok doğaldır. Meme kliniğine yönlendirilen kişilerin çoğunda kanser çıkmadığını unutmayın; kanser bulunursa da erken teşhis genellikle daha fazla tedavi seçeneği anlamına gelir. Sonrasında neler olacağı meme kanseri rehberimizde anlatılmaktadır.

Meme rekonstrüksiyonunun yeri

Meme rekonstrüksiyonu ancak tanı konduktan ve bir kanser tedavi planı oluşturulduktan sonra gündeme gelir; belirti aşamasında öncelik hızla kontrol ettirmektir.

Kanser doğrulanırsa meme cerrahınız ve onkoloji ekibiniz ameliyatı sizinle konuşur. Birçok kadın meme koruyucu cerrahi olabilir; memenin şeklini korumak için bazen onkoplastik cerrahi teknikleri kullanılır. Mastektomi önerilirse eş zamanlı ya da gecikmiş rekonstrüksiyon seçeneği sunulabilir; dilerseniz rekonstrüksiyonsuz düz göğüs (going flat) ya da dış protez de tercih edebilirsiniz — bunların hepsi geçerli seçeneklerdir.

Seçeneklerin var olduğunu bilmek ilk haftaları daha az korkutucu hâle getirebilir. Bu aşamada hiçbir şeye karar vermeniz gerekmez. Hazır olduğunuzda meme rekonstrüksiyonu sayfamız genel bir bakış sunar.

Rekonstrüksiyon görüşü için raporlarınızı paylaşmak

Kendi ülkenizde teşhis aldıysanız ve rekonstrüksiyon seçeneklerinizi anlamak istiyorsanız, görüntüleme, biyopsi ve tedavi planı raporlarınızı çevrim içi değerlendirme için paylaşabilirsiniz. Dr. Fatih Kılıç, size hangi rekonstrüksiyon yaklaşımlarının uygun olabileceğini ve bunların tedavinize nasıl uyarlanabileceğini, her zaman sizi ülkenizde tedavi eden onkoloji ekibiyle koordineli olarak açıklayabilir. Uluslararası hastalar sayfasına bakın veya bize ulaşın.

Sıkça sorulan sorular

Tıbbi içerik Dr. Fatih Kılıç, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı tarafından incelenmiştir. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz.